|
| Vietnam |
Vietnam (Vietnamees: Việt Nam), volledig de Socialistische Republiek Vietnam
(Vietnamees: Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam), is een republiek met ongeveer
82 miljoen inwoners in Zuidoost-Azië. De oostelijke kustlijn van het
Zuidoost-Aziatische schiereiland maakt deel uit van het land.
Vietnam wordt in het noorden begrensd door China, door de Golf van Tonkin en het
daarin gelegen Chinese eiland Hainan in het noordoosten, door de Zuid-Chinese
Zee in het zuidoosten, door Cambodja in het zuidwesten en door Laos in het
noordwesten. De hoofdstad is het noordelijke Hanoi (Hà Nội) en de grootste stad
is de zuidelijke Ho Chi Minhstad (Thành Phô Hô Chí Minh), het vroegere Saigon.
Geografie
De noordelijke en westelijke gebieden van Vietnam worden overheerst door de
bergen van de Annamese Cordillera, een voortzetting van de bergen van de Chinese
provincies Yunnan en Guangxi in het noorden. De bergen bereiken een hoogte van
meer dan 2.440 m, en er zijn opmerkelijke plateaus die bekendstaan als de
Centrale Hooglanden (80 - 490 m). In dit gebied worden allerlei gewassen
gekweekt, zoals rubber, koffie en thee, hoewel het gebied dun bevolkt is. Het
oosten van de Annamese Cordillera in het noorden is een alluviale vlakte die
door de Rode Rivier en een aantal kleinere rivieren wordt doorstroomd. Deze
rivieren monden uit in de Golf van Tonkin. Ten zuiden van de delta van de Rode
Rivier liggen de Centrale Laaglanden, een smalle kuststrook waar de korte, vaak
snelstromende rivieren doorheen stromen. De riviertjes stromen van het westen
naar het oosten en vormen vruchtbare delta's. Het zuiden van het Centrale
Laagland is de alluviale vlakte van de delta van de Mekong rivier, die door het
zuidelijke gedeelte van het land stroomt. Het land heeft een tropisch
moessonklimaat. Op het smalste stuk is het land slechts enkele tientallen
kilometers breed.
Bevolking
De bevolking is geconcentreerd in de twee belangrijke rivierdelta's. De etnische
Vietnamezen vertegenwoordigen meer dan 85% van de bevolking. Zij spreken een
Annamese-Muong taal. Er zijn ongeveer 50 minderheidsgroepen in de hooglanden,
waaronder de Muong, Tai, Hmong, Dao, Sedong, Jarai, Bahnar, Rhade, Cham en een
groot aantal kleinere groepen. Er is een significante groep Cambodjanen, Khmer
Krom genaamd, dichtbij de Cambodjaanse grens en bij de monding van de Mekong. Er
zijn grote aantallen Chinezen in de stedelijke centra, in het bijzonder in het
stadsdistrict Cholon van Ho Chi Minhstad, hoewel velen gevlucht zijn nadat
Zuid-Vietnam door het Noorden werd verslagen en na een grensconflict met China
in 1979 (zie Geschiedenis van Vietnam).
Religie
Vietnam is een mengeling van aanhangers van het boeddhisme, confucianisme,
traditionele lokale geloven en rooms-katholicisme. Hoewel de communistische
overheid godsdienstige praktijken heeft afgeraden, wordt het getolereerd binnen
de context van overheid-geregelde boeddhistische en katholieke groepen, en sinds
de jaren '90 is de traditionele verering bij boeddhistische tempels toegestaan.
De protestantse evangelische kerken (die hoofdzakelijk onder etnische
minderheden worden gevonden) en andere niet-geregistreerde groepen worden actief
onderdrukt.
Overheid
De Socialistische Republiek Vietnam wordt door een hoogst gecentraliseerd
systeem geregeerd dat door de Communistische Partij van Vietnam (Đảng Cộng Sản
Việt Nam) wordt overheerst, een partij die vroeger de Vietnamese Partij van de
Arbeid genoemd werd. De overheid is in theorie onafhankelijk van de partij, maar
in de praktijk ontvangt het het grootste deel van zijn richtlijnen van de
partij. Hoewel er enige inspanning is geweest om lidmaatschap in overlappende
partij en staatsstandpunten af te raden, gaat deze praktijk tot op de dag van
vandaag verder. Tran Duc Luong, Phan Van Khai, Nguyen Van An, Tan Nguyen Mest,
Le Hong Anh en Pham Van Tra nemen hoge posities in de overheid in.
Er zijn geen wettelijke oppositiepartijen in Vietnam, hoewel een aantal
onwettige groepen overzee verspreid onder ballingschapsgemeenschappen in landen
zoals Frankrijk en de Verenigde Staten bestaan. Deze gemeenschappen hebben
demonstraties en opstanden tegen de overheid georganiseerd. Het prominentst zijn
de Vietnamese Constitutionele Monarchistische Liga, de Volksactiepartij van
Vietnam, Montagnard Foundation en de Regering van Vrij Vietnam. De Regering van
Vrij Vietnam heeft de verantwoordelijkheid voor een aantal guerrillainvallen in
Vietnam geopgeëist. Deze invallen werden door de overheid als terrorisme gezien.
Internationale lidmaatschappen
APEC,
ASEAN,
La Francophonie,
Verenigde Naties,
Wereldhandelsorganisatie (aangevraagd),
Staatkundig
De hoofdstad (thủ đô) van Vietnam is Hanoi. Er zijn ook vier andere zelfstandige
steden (thành phố trực thuộc Trung ương) op provinciaal niveau: Can Tho, Da Nang,
Haiphong en Ho Chi Minhstad.
Naast de vijf steden, is het land verdeeld in zestig provincies (tỉnh).
Economie
RijstveldenDe landbouw is het primaire beroep onder de bevolking, en rijst is
veruit het belangrijkste gewas. De Mekong en Rode rivierdelta's behoren tot de
grootste rijstplantagegebieden van de wereld. In deze gebieden wordt dankbaar
geprofiteerd van de zware regenval en rijke alluviale grond. Op de
rijstplantages is een 4.350 km lang gedetailleerd netwerk van dijken, dammen,
kanalen, en sloten aangelegd dat irrigatie en overstromingsbeheer verstrekt.
Pinda's, graan, bataten en bonen zijn secundaire voedselgewassen, en katoen,
jute, koffie, thee en suikerriet zijn belangrijke geproduceerde marktgewassen.
De visserij en de aquacultuur zijn ook belangrijke industrieën. De mariene
producten zijn een belangrijke uitvoer van het land, vooral garnalen. Rubber is
ook een belangrijk uitvoerproduct. Hout is er genoeg, in het bijzonder in het
noorden, maar ontbossing als gevolg van nieuwe vestigingen op het hoogland,
cultuurverplaatsing en de commerciële bosbouw worden een steeds ernstiger
probleem.
De meeste delfstoffen van het land worden gevonden in het noorden. Vietnam wint
grote hoeveelheden steenkool, evenals fosfaten, mangaan, bauxiet, chromaat en
andere metaalertsen. Er zijn grote onderzeese aardoliebronnen (olie en gas)
ontdekt in de zuidelijke wateren. De middelen om deze grondstoffen te winnen,
worden nog ontwikkeld. Vroeger werd de industriële ontwikkeling van Vietnam
ernstig belemmerd door langdurige oorlogen, maar in het kader van het nieuwe
economische hervormingsprogramma (Doi Moi), is er een aanzienlijke industriële
ontwikkeling geweest. De belangrijke industrieën zijn de landbouwverwerking, de
machinebouw, autoassemblage en de vervaardiging van textiel en kleding, cement,
chemische meststoffen, glas en banden. Veel van de grote en kapitaalintensieve
projecten zijn gezamenlijke ondernemingen tussen buitenlandse en Vietnamese
lokale regeringen. De toerismeindustrie is ook significant; meer dan één miljoen
buitenlanders bezochten Vietnam in 1994.
De belangrijkste handelspartners van Vietnam zijn Singapore, Zuid-Korea en
Japan.
Cultuur
Hoan Kiem meer in HanoiIn zijn vroege geschiedenis gebruikte Vietnam het Chinees
schrift. In de 16e eeuw ontwikkelden de Vietnamezen hun eigen reeks karakters
genaamd Chữ Nôm. Het gevierde epos Kim Van Kieu door Nguyễn Du werd geschreven
in dit schrift. Tijdens de Franse koloniale periode werd Quốc Ngữ, de
geromaniseerd Vietnamese alfabetvertegenwoordiging van het gesproken Vietnamees,
populair en de alfabetisering nam snel toe. Dit had een wezenlijk effect op de
politieke macht in het land.
Vanwege de lange vereniging van Vietnam met China, blijft de Vietnamese cultuur
sterk confuciaans met zijn nadruk op familieplicht en harmonie. Het onderwijs
wordt hoog gewaardeerd. Historisch was een goede opleiding het enige middel voor
ambitieuze Vietnamezen om sociaal vooruit te komen. In de moderne tijd, proberen
Vietnamezen om de traditionele cultuur met de Westers ideeën van individuele
vrijheid, wantrouwen van gezag en de consumentencultuur in overeenstemming te
brengen.
De meerderheid van Vietnamezen is boeddhist, met een sterke nadruk op
voorouderverering. Sommige critici zeggen dat de tweede godsdienst Vietnamese
bijgelovigheid en fatalisme is, een gevolg van de vele decennia van oorlog.
Binnen een stereotiepe Vietnamese katholieke familie zou men vinden: een intense
toewijding aan Maagd Maria (de Heilige Moeder staat hoger dan de Zoon in de
confuciaanse gedachte), beelden van overleden voorvaderen op het familiealtaar
en geloofspraktijken in de Feng Shui (Phong Thủy) en communicatie met geesten en
de doden.
De keuken en de muziek van Vietnam hebben drie verschillende thema's,
overeenkomstig met de drie gebieden van Vietnam: Bac of het Noorden, Due of
Centraal, en Nam of Zuiden. De noordelijke klassieke muziek is de oudste van
Vietnam en is traditioneel. Deze muziekstroming stamt uit de tijd van de
Mongoolse invasies, toen de Vietnamezen een Chinese opera hoogtij vierden. De
centrale klassieke muziek vertoont invloeden van de Champacultuur dankzij zijn
melancholische melodieën. De zuidelijke muziek heeft een levendig karakter. De
Vietnamese keuken is gebaseerd op rijst, sojasaus en vissaus (nuoc mam). Zijn
kenmerkend aroma is zoet (suiker), kruidig (serranopeper), en op smaak gebracht
door een verscheidenheid aan munt.
Geschiedenis
Hoofdartikel: Geschiedenis van Vietnam,
Vietnam wordt door westerlingen ingedeeld in de historische gebieden Tonkin,
Annam en Cochin China. In het noordelijk deel van deze gebieden was een
vietnamese staat gevestigd die afwisselend onder Chinese controle stond en
onafhankelijk was. Het zuiden van hedendaags stond onder invloed van diverse
rijken, achtereenvolgens; Funan, het Khmer-rijk en Champa. Portugese handelaren
bereikten het land in 1535 en stichten een handelspost bij Faifo.
In 1772 begon de Tay Son rebellie tegen de heerschappij van de Le dynastie. Door
slim handelen van onder andere de Franse priester Pierre Pigneau de Behaine kwam
Gia Long aan de macht. Mede door deze priester werd de Franse interesse in
Vietnam aangewakkerd.
Vanaf de negentiende eeuw kwam het gebied onder invloed van de Fransen en op 17
oktober 1887 werd de Unie van Indochina gevormd. Na de val van het Franse
garnizoen in Dien Bien Phu in 1954 werd Vietnam verdeeld in Noord-Vietnam en
Zuid-Vietnam. De Vietnamoorlog (1954-1975) kwam voort uit de poging om
communistische Vietcong-guerrilla's, actief in Zuid-Vietnam, te verslaan. Over
het algemeen wordt aangenomen dat de Vietcong werden gesteund door de
communistische Noord-Vietnamese regering, maar men is het er niet over eens hoe
groot de invloed van Noord-Vietnam was gedurende de oorlog. De door de VS
gesteunde overheid van Zuid-Vietnam kwam ten val in 1975 en het land werd
herenigd in 1976.
|
|
|